Η ελαιοκαλλιέργεια παραδοσιακά, αποτελεί μια από τις βασικές
ασχολίες των κατοίκων του χωριού. Οι σκεπασμένες εκτάσεις
του χωριού με τα ελαιόδεντρα, τα οποία ευδοκιμούν και στα
πιο ανυποψίαστα μέρη του, μοιάζουν σαν πράσινες πινελιές ενός
ζωγραφισμένου τοπίου. Η καλλιέργεια των ελαιόδεντρων περνά
μέσα από μια σειρά από στάδια, τη φροντίδα του εδάφους, τη συλλογή των καρπών και την παραγωγή λαδιού.
Μια από τις πρώτες μέριμνες των κατοίκων του χωριού είναι
η φροντίδα του εδάφους, με σκοπό να απαλλάξει τους ελαιώνες
από τα ζιζάνια αλλά και να τους εμπλουτίσει με θρεπτικά συστατικά.
Την απαρχή της άνοιξης ή άλλοτε κατά την περίοδο της συγκομιδής,
οι κάτοικοι του Αναλυόντα, πραγματοποιούν το κλάδεμα των ελιών.
Με το κλάδεμα στοχεύουν να διατηρήσουν ή να αυξήσουν την παραγωγικότητά
τους.
Ένας σημαντικός παράγοντας για την παραγωγικότητα των ελαιώνων,
θεωρείται η σωστή άρδευση. Οι χωρικοί, γνωρίζουν πως τα ελαιόδεντρα
δεν χρειάζονται συχνό πότισμα για να καρποφορήσουν, γ’ αυτό
άλλωστε και συναντώνται και στα πιο άγονα σημεία του χωριού.
Καθίσταται όμως απαραίτητη, η άρδευση των ελαιόδεντρων τους
ανοιξιάτικους μήνες, εφόσον συμβάλλει καθοριστικά στην αύξηση
της καρποφορίας.
Από τα τέλη του Οκτώβρη ως και τα τέλη του Φλεβάρη, οι χωρικοί
ξεχύνονται στους ελαιώνες για τη συγκομιδή ή αλλιώς το «λούβιμα»
των ελιών. Παραδοσιακά η συγκομιδή των ελιών γίνεται με το
ραβδισμό ή γνωστό ως «βάκλισμα» των ελαιόδεντρων. Ειδικότερα,
οι χωρικοί μ’ ένα ξύλινο ραβδί, τη «βάκλα», χτυπούν το δέντρο
με σκοπό την πτώση των καρπών του στο έδαφος.
Στη συνέχεια, γίνεται διαλογή των ελιών, ειδικότερα οι πιο
αδρές ελιές παρασκευάζονται με διάφορους τρόπους, λόγου χάρη
«τσακιστές», «κολυμπάτες», μαύρες, ενώ οι υπόλοιπες προορίζονται
για την παραγωγή λαδιού. Οι τελευταίες, τα προηγούμενα χρόνια,
μεταφέρονταν μέσα σε υφασμάτινα σακιά, στον παραδοσιακό «ελιόμυλο».
Τότε, οι χωρικοί όφειλαν να παραδίδουν στο μυλωνά ένα μέρος
από το παραγόμενο λάδι. Ακόμη και σήμερα, οι χωρικοί ασχολούνται
με την παραγωγή του λαδιού, κυρίως για να καλύψουν τις ανάγκες
της οικογένειάς τους. Πρέπει να σημειωθεί πως στις μέρες μας,
η παραγωγή λαδιού γίνεται στο πλησιέστερο ελαιοτριβείο.
Είναι αξιοσημείωτο πως αρκετοί χωρικοί καταφέρνουν να πολλαπλασιάσουν
τα ελαιόδεντρα με τον εμβολιασμό, δηλαδή την προσαρμογή ενός
άγριου κλαδιού ελιάς μ’ άλλη ποικιλία του ιδίου δέντρου. Η
προαναφερόμενη μέθοδος πολλαπλασιασμού, επέζησε στο χωριό
από γενιά σε γενιά μέχρι και σήμερα. Η καρποφορία των ελαιόδεντρων
δεν ήταν άμεση, εφόσον κάθε καινούριο δέντρο παράγει καρπούς
τρία χρόνια μετά τη φύτευσή του.
Συμπερασματικά , η ύπαρξη εκτάσεων με ελαιώνες στο χωριό
οφείλεται στις κλιματολογικές συνθήκες, στην μορφολογία του
εδάφους, αλλά και στη αδιάκοπη φροντίδα των κατοίκων του χωριού.
Αναμφισβήτητα, η πιο γραφική εικόνα του χωριού, ζωντανεύει
κάθε χρόνο κατά τη διάρκεια της συγκομιδής των καρπών.
Είναι πολύ γνωστό ότι στην Κύπρο και ειδικότερα στον Αναλυόντα,
η ελιά καλλιεργείται από τα πανάρχαια χρόνια, από τα χρόνια
των Ολυμπιακών Αγώνων που διοργανώνονταν στην αρχαία Ελλάδα.
Μέχρι σήμερα υπάρχουν στον Αναλυόντα πάμπολα ελαιόδεδρα, των
οποίων η ηλικία υπολογίζεται σε 500-800 χρόνια. Μερικά από
αυτά φέρουν το όνομα «Φραγκοελιές», δηλαδή ελιές που φυτεύτηκαν
την εποχή της Φραγκοκρατίας.
Πηγές:
Ιωνάς Ιωάννης, Παραδοσιακά Επαγγέλματα της Κύπρου, Λευκωσία,
2001
Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, τόμος 2 και 5
Κοινοτάρχης Αναλυόντα
|
